କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ସମୁଦ୍ରରେ ମାଛ କମିଯିବା, ଅଲିଭ ରିଡଲେ କଇଁଛଙ୍କ ଅଣ୍ଡାଦାନ ଯୋଗୁଁ ଁ ବର୍ଷକୁ ସାତ ମାସ ମାଛ ଧରିବା ପାଇଁ କଟକଣା କରାଯିବା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବଢିଚାଲିଥିବା ନିୟମିତ ବାତ୍ୟା, ଲଘୁଚାପ ଜନିତ ବର୍ଷା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଯୋଗୁଁ ଏବେ ସମୁଦ୍ରରେ ମାଛ ଧରିବା ପୂର୍ବଭଳି ଲାଭ ଦାୟକ ହେଉନାହିଁ । ଫଳରେ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଚଳୁଥିବା ଅନେକ ମତ୍ସଜୀବୀ ପରିବାର ବାହାର ରାଜ୍ୟକୁ କାମ…
ଦଶହରା ସବୁବେଳେ ସଭିଁଙ୍କ ପାଇଁ ଖୁସି ଆଉ ମଉଜ କରିବାର ଦିନ ନଥାଏ ବରଂ ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମୟ ଅଧିକ ଟିକେ ରୋଜଗାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଏ । ପାର୍ବଣ ସମୟରେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ମହୁରୀ, ଘଂଟ ଓ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇବା ଏକ ପରମ୍ପରା ରହିଥିବାରୁ ଏହି ସମୟରେ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଉଥିବା ଗ୍ରୁପ ଗୁଡିକର ଚାହିଦା ବେଶ ବଢିଯାଏ । ଏଣୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଆସିବାର କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ…
(ନିୟମଗିରି ପାହାଡ ଉପରେ ଡଙ୍ଗରିଆ କନ୍ଧ ଜନଜାତିର ମହିଳାମାନେ ବସି ତାଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ କପଡାଗଣ୍ଡା ସାଲ ବୁଣୁଛନ୍ତି ) ଏବେ ସବୁଠି ଫାଷ୍ଟ ଫ୍ୟାସନର ଯୁଗ । ତଥାପି ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତତନ୍ତ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ଚାହିଦା କମିନାହିଁ । ଡଙ୍ଗରିଆ କନ୍ଧ ଜନଜାତିଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ରଂଗ ଓ କପଡାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କପଡାଗଣ୍ଡା ଡିଜାଇନକୁ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଂଚାଇବା ପାଇଁ କୋରାପୁଟର ଫୋକୱେଭ ସଂସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଏକ ପ୍ରୟାସ । ସବୁଠାରୁ ବଡ କଥା ହେଉଛି ହସ୍ତତନ୍ତରୁ…
କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (ଆଇଏମଡି) ବୋଲି କିଛି ନଥିଲା କିମ୍ବା ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରର ଉଦ୍ଭାବନ ହୋଇନଥିଲା ସେତେବେଳେ ଲୋକେ ମୌସୁମୀର ଆଗମନ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣୁଥିଲେ କିପରି ? ଯେତେବେଳେ ଟିଭି କିମ୍ବା ମୋବାଇଲର ବ୍ୟବହାର ଜଣାନଥିଲା ଲୋକେ କିପରି ସଂକେତ ପାଉଥିଲେ ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର ? ବିନା କୌଣସି ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିବର୍ଷ କିପରି ଜଣା ପଡ଼ୁଥିଲା ମୌସୁମୀ କୃଷି ଅନୁକୂଳ ଅଥବା ପ୍ରତିକୂଳ…
ପିଲା ଦିନେ ଖେଳାବୁଲା ବୟସରେ ଖେଳନାଠୁ ଅଧିକ, ପ୍ରକୃତି ତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରୁଥିଲା । ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଶ ତାଙ୍କ ମନକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଶାନ୍ତି ଆଣି ଦେଉଥିଲା । ଖୁବ କମ୍ ବୟସରେ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭଲପାଇବା ତାଙ୍କୁ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲା । ସେ ହେଉଛନ୍ତି, ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ବାଗନାଗୁଡ଼ାର ତପନ ବିଷୋୟୀ । ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରି ସେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ।…
ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା, ଜୀବିକା ବି । ହେଲେ ଉତ୍ସବ ନଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ଅଭାବ ଆସିଲା ସେତେବେଳେ କିଛି ଅଭିନବ ଉପାୟ ବି ଆସିଲା । ଜଙ୍ଗଲ, ଜୀବିକା ସହ ଯୋଡ଼ି ହେଲା ପରମ୍ପରା । ପାଳନ ହେଲା ଉତ୍ସବ । ଯେଉଁ ସିଆଳି ପତ୍ର ପିଢ଼ି ପିଢ଼ିଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ଦେଇ ଆସିଛି ତାର ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲା ‘ସିଆଳି ଉତ୍ସବ’ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏ ଉତ୍ସବ ଆଜି ଏକ…
ଯେଉଁଠି ସକାଳ ହେଲେ ଜୀବନ ଜୀବିକା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲେ, ବିକାଶ ପହଂଚିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ସୁଷମ ଆହାର ବିନା ଶିଶୁଟି କୁପୋଷଣର ଶିକାର ହୁଏ ସେଠି ଲୋକେ ଆଧୁନିକତାର ଛାପଠୁ ଅନେକ ଦୂରରେ । ଏ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସିୱାଇଏସଡି (ଯୁବ ସମାଜ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର) ଏକ ଅଭିନନ୍ଦନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି । ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଶିଶୁଘର ବା କ୍ରେଚ୍ । ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନେକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ…
ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ତରଙ୍ଗର ସ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଚୁପଚାପ ଚାଲିଛି ଜୀବନର ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ । ହାତରେ ସୁତା, ସାମ୍ନାରେ ଅଧା ବୁଣା ଜାଲ, ଏହାହିଁ ଅନେକ ପରିବାରର ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସମୁଦ୍ରତଟୀୟ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ମାଛ ଧରିବା ସହ ଜାଲ ବୁଣିବା ଅତି ପୁରାତନ ପେସା । ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ସେମାନେ ଏହି କାମ ହିଁ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହା ତାଙ୍କର ବେଉସା କହିଲେ ଚଳେ। ହେଲେ ଆଜି ଆଉ ସେଦିନ…
ଦିନ ଥିଲା ଏମାନଙ୍କ କିଚିରି ମିଚିରି ଶବ୍ଦରେ ନିଦ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିଲା । ଏବେ ଏହା ଶୁଣିବା ସାତ ସପନ ହୋଇଗଲାଣି । ଘରର ପକ୍ଷୀ ଘର ଚଟିଆ ଏବେ ବସା ପାଇଁ ଘର ଖୋଜୁଛି । ଆଧୁନିକତାର ଛାପ ଏବଂ ଜଳବାୟୁର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଜାଲରେ ଏମାନେ ଏବେ ବିଲୁପ୍ତ ପ୍ରାୟ । ବଦଳୁଛି ସଭ୍ୟତା, ବଦଳୁଛି ପରିବେଶ । ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଘର ଚଟିଆ କାଁ ଭାଁ ଦିଶୁଛନ୍ତି । ସହର ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ଗାଁରେ ବି…
ଗାଁରୁ ଗାଁ, ଘରକୁ ଘର, ବୁଲି ବାଣ୍ଟୁଛନ୍ତି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା । କରଣ ସେ ସେବିକା । ବୃତ୍ତିରେ ଆଶାକର୍ମୀ । ସକାଳ ପାହିଲେ ହାତରେ ବ୍ୟାଗ, ରେଜିଷ୍ଟର, ଔଷଧ, ସଚେତନତା ପତ୍ରିକା ଧରି ସାଇକେଲରେ ବାହାରି ଯାଆନ୍ତି କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରକୁ । ସେବା ପାଇଁ ପୂରା ଗାଁରେ ସେ ମାତିଲଦା ଦିଦି ନାଁରେ ବେଶ ପରିଚିତ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, କୁସଂସ୍କାର, ଜାତିବାଦ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂର କରିବାରେ ବାର୍ତ୍ତାବହ ସାଜିଛନ୍ତି । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ…
