କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (ଆଇଏମଡି) ବୋଲି କିଛି ନଥିଲା କିମ୍ବା ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରର ଉଦ୍ଭାବନ ହୋଇନଥିଲା ସେତେବେଳେ ଲୋକେ ମୌସୁମୀର ଆଗମନ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣୁଥିଲେ କିପରି ? ଯେତେବେଳେ ଟିଭି କିମ୍ବା ମୋବାଇଲର ବ୍ୟବହାର ଜଣାନଥିଲା ଲୋକେ କିପରି ସଂକେତ ପାଉଥିଲେ ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର ? ବିନା କୌଣସି ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିବର୍ଷ କିପରି ଜଣା ପଡ଼ୁଥିଲା ମୌସୁମୀ କୃଷି ଅନୁକୂଳ ଅଥବା ପ୍ରତିକୂଳ…
ପିଲା ଦିନେ ଖେଳାବୁଲା ବୟସରେ ଖେଳନାଠୁ ଅଧିକ, ପ୍ରକୃତି ତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରୁଥିଲା । ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଶ ତାଙ୍କ ମନକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଶାନ୍ତି ଆଣି ଦେଉଥିଲା । ଖୁବ କମ୍ ବୟସରେ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭଲପାଇବା ତାଙ୍କୁ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲା । ସେ ହେଉଛନ୍ତି, ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ବାଗନାଗୁଡ଼ାର ତପନ ବିଷୋୟୀ । ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରି ସେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ।…
ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା, ଜୀବିକା ବି । ହେଲେ ଉତ୍ସବ ନଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ଅଭାବ ଆସିଲା ସେତେବେଳେ କିଛି ଅଭିନବ ଉପାୟ ବି ଆସିଲା । ଜଙ୍ଗଲ, ଜୀବିକା ସହ ଯୋଡ଼ି ହେଲା ପରମ୍ପରା । ପାଳନ ହେଲା ଉତ୍ସବ । ଯେଉଁ ସିଆଳି ପତ୍ର ପିଢ଼ି ପିଢ଼ିଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ଦେଇ ଆସିଛି ତାର ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲା ‘ସିଆଳି ଉତ୍ସବ’ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏ ଉତ୍ସବ ଆଜି ଏକ…
ଯେଉଁଠି ସକାଳ ହେଲେ ଜୀବନ ଜୀବିକା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲେ, ବିକାଶ ପହଂଚିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ସୁଷମ ଆହାର ବିନା ଶିଶୁଟି କୁପୋଷଣର ଶିକାର ହୁଏ ସେଠି ଲୋକେ ଆଧୁନିକତାର ଛାପଠୁ ଅନେକ ଦୂରରେ । ଏ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସିୱାଇଏସଡି (ଯୁବ ସମାଜ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର) ଏକ ଅଭିନନ୍ଦନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି । ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଶିଶୁଘର ବା କ୍ରେଚ୍ । ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନେକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ…
ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ତରଙ୍ଗର ସ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଚୁପଚାପ ଚାଲିଛି ଜୀବନର ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ । ହାତରେ ସୁତା, ସାମ୍ନାରେ ଅଧା ବୁଣା ଜାଲ, ଏହାହିଁ ଅନେକ ପରିବାରର ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସମୁଦ୍ରତଟୀୟ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ମାଛ ଧରିବା ସହ ଜାଲ ବୁଣିବା ଅତି ପୁରାତନ ପେସା । ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ସେମାନେ ଏହି କାମ ହିଁ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହା ତାଙ୍କର ବେଉସା କହିଲେ ଚଳେ। ହେଲେ ଆଜି ଆଉ ସେଦିନ…
ଦିନ ଥିଲା ଏମାନଙ୍କ କିଚିରି ମିଚିରି ଶବ୍ଦରେ ନିଦ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିଲା । ଏବେ ଏହା ଶୁଣିବା ସାତ ସପନ ହୋଇଗଲାଣି । ଘରର ପକ୍ଷୀ ଘର ଚଟିଆ ଏବେ ବସା ପାଇଁ ଘର ଖୋଜୁଛି । ଆଧୁନିକତାର ଛାପ ଏବଂ ଜଳବାୟୁର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଜାଲରେ ଏମାନେ ଏବେ ବିଲୁପ୍ତ ପ୍ରାୟ । ବଦଳୁଛି ସଭ୍ୟତା, ବଦଳୁଛି ପରିବେଶ । ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଘର ଚଟିଆ କାଁ ଭାଁ ଦିଶୁଛନ୍ତି । ସହର ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ଗାଁରେ ବି…
ଗାଁରୁ ଗାଁ, ଘରକୁ ଘର, ବୁଲି ବାଣ୍ଟୁଛନ୍ତି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା । କରଣ ସେ ସେବିକା । ବୃତ୍ତିରେ ଆଶାକର୍ମୀ । ସକାଳ ପାହିଲେ ହାତରେ ବ୍ୟାଗ, ରେଜିଷ୍ଟର, ଔଷଧ, ସଚେତନତା ପତ୍ରିକା ଧରି ସାଇକେଲରେ ବାହାରି ଯାଆନ୍ତି କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରକୁ । ସେବା ପାଇଁ ପୂରା ଗାଁରେ ସେ ମାତିଲଦା ଦିଦି ନାଁରେ ବେଶ ପରିଚିତ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, କୁସଂସ୍କାର, ଜାତିବାଦ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂର କରିବାରେ ବାର୍ତ୍ତାବହ ସାଜିଛନ୍ତି । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ…
ଆଜି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଦିବସ । ଏହି ଅବସରରେ ଆସନ୍ତୁ ଭେଟିବା ଏପରି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଯିଏ ଜଣେ ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କର୍ମୀ ।କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ବନ୍ଧା ସମାଜର ଉନ୍ନତିରେ । କେତେବେଳେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହକୁ ରୋକିବା ତ କେତେବେଳେ ନିଶା ପ୍ରସାରକୁ ଅଟକାଇବା । ପୁଣି ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଉଛେଦ ସହ ପିଲାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢିବା ଭଳି ଅନେକ କଥା କରି ସେ ଆଜି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ । ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କ କଥା ଆଜି ଗାଁ…
ଆଦିବାସୀ ସାନ୍ତାଳୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ କମ ବୟସରେ ବାହାଘର କରିଦିଆଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଝିଅ ରାଣୀ ଏହା ତାଙ୍କ ସହ ଘଟୁ ବୋଲି ଚାହୁଁ ନଥିଲେ । ଜୀବନରେ କିଛି କରିବାର ଆଶାକୁ ପୂରା କରିବା ପାଇଁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ, ଅଧ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ନିଷ୍ଠା ବଳରେ ସେ ଗତବର୍ଷ ଡାକ୍ତରୀ ପଢିବା ପାଇଁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ପରୀକ୍ଷା ନିଟ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି । ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଭାବେ କାମ କରୁଥିବ ରାଣୀ ଏବେ…
ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନଜାତିଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ସାଥୀ ପାଲଟିଛନ୍ତି ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷକ । ବଣମୂଲକରେ ଅଧାରୁ ପାଠ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିବା ବଣମଲ୍ଲୀମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କରାଇବାକୁ ଶିକ୍ଷାର ସାଥୀ ପାଲଟିଛନ୍ତି । ବହୁ ପ୍ରତିଘାତ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମାତୃଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ସହିତ ଆଗକୁ ବାଟ କଢେଇ ନେଉଛନ୍ତି । ପରେ ଦ୍ବିଭାଷୀ, ତ୍ରିଭାଷୀ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି । ମୂଳରୁ ମାତୃଭାଷାରେ ଜନଜାତି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷକ । ଆଜି ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୧ । ସମଗ୍ର…
