ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ତରଙ୍ଗର ସ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଚୁପଚାପ ଚାଲିଛି ଜୀବନର ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ । ହାତରେ ସୁତା, ସାମ୍ନାରେ ଅଧା ବୁଣା ଜାଲ, ଏହାହିଁ ଅନେକ ପରିବାରର ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସମୁଦ୍ରତଟୀୟ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ମାଛ ଧରିବା ସହ ଜାଲ ବୁଣିବା ଅତି ପୁରାତନ ପେସା । ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ସେମାନେ ଏହି କାମ ହିଁ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହା ତାଙ୍କର ବେଉସା କହିଲେ ଚଳେ। ହେଲେ ଆଜି ଆଉ ସେଦିନ…
ଦିନ ଥିଲା ଏମାନଙ୍କ କିଚିରି ମିଚିରି ଶବ୍ଦରେ ନିଦ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିଲା । ଏବେ ଏହା ଶୁଣିବା ସାତ ସପନ ହୋଇଗଲାଣି । ଘରର ପକ୍ଷୀ ଘର ଚଟିଆ ଏବେ ବସା ପାଇଁ ଘର ଖୋଜୁଛି । ଆଧୁନିକତାର ଛାପ ଏବଂ ଜଳବାୟୁର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଜାଲରେ ଏମାନେ ଏବେ ବିଲୁପ୍ତ ପ୍ରାୟ । ବଦଳୁଛି ସଭ୍ୟତା, ବଦଳୁଛି ପରିବେଶ । ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଘର ଚଟିଆ କାଁ ଭାଁ ଦିଶୁଛନ୍ତି । ସହର ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ଗାଁରେ ବି…
ଗାଁରୁ ଗାଁ, ଘରକୁ ଘର, ବୁଲି ବାଣ୍ଟୁଛନ୍ତି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା । କରଣ ସେ ସେବିକା । ବୃତ୍ତିରେ ଆଶାକର୍ମୀ । ସକାଳ ପାହିଲେ ହାତରେ ବ୍ୟାଗ, ରେଜିଷ୍ଟର, ଔଷଧ, ସଚେତନତା ପତ୍ରିକା ଧରି ସାଇକେଲରେ ବାହାରି ଯାଆନ୍ତି କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରକୁ । ସେବା ପାଇଁ ପୂରା ଗାଁରେ ସେ ମାତିଲଦା ଦିଦି ନାଁରେ ବେଶ ପରିଚିତ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, କୁସଂସ୍କାର, ଜାତିବାଦ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂର କରିବାରେ ବାର୍ତ୍ତାବହ ସାଜିଛନ୍ତି । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ…
ଆଜି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଦିବସ । ଏହି ଅବସରରେ ଆସନ୍ତୁ ଭେଟିବା ଏପରି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଯିଏ ଜଣେ ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କର୍ମୀ ।କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ବନ୍ଧା ସମାଜର ଉନ୍ନତିରେ । କେତେବେଳେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହକୁ ରୋକିବା ତ କେତେବେଳେ ନିଶା ପ୍ରସାରକୁ ଅଟକାଇବା । ପୁଣି ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଉଛେଦ ସହ ପିଲାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢିବା ଭଳି ଅନେକ କଥା କରି ସେ ଆଜି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ । ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କ କଥା ଆଜି ଗାଁ…
ଆଦିବାସୀ ସାନ୍ତାଳୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ କମ ବୟସରେ ବାହାଘର କରିଦିଆଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଝିଅ ରାଣୀ ଏହା ତାଙ୍କ ସହ ଘଟୁ ବୋଲି ଚାହୁଁ ନଥିଲେ । ଜୀବନରେ କିଛି କରିବାର ଆଶାକୁ ପୂରା କରିବା ପାଇଁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ, ଅଧ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ନିଷ୍ଠା ବଳରେ ସେ ଗତବର୍ଷ ଡାକ୍ତରୀ ପଢିବା ପାଇଁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ପରୀକ୍ଷା ନିଟ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି । ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଭାବେ କାମ କରୁଥିବ ରାଣୀ ଏବେ…
ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନଜାତିଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ସାଥୀ ପାଲଟିଛନ୍ତି ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷକ । ବଣମୂଲକରେ ଅଧାରୁ ପାଠ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିବା ବଣମଲ୍ଲୀମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କରାଇବାକୁ ଶିକ୍ଷାର ସାଥୀ ପାଲଟିଛନ୍ତି । ବହୁ ପ୍ରତିଘାତ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମାତୃଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ସହିତ ଆଗକୁ ବାଟ କଢେଇ ନେଉଛନ୍ତି । ପରେ ଦ୍ବିଭାଷୀ, ତ୍ରିଭାଷୀ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି । ମୂଳରୁ ମାତୃଭାଷାରେ ଜନଜାତି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷକ । ଆଜି ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୧ । ସମଗ୍ର…
ଏବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହେଉଛି ମହଙ୍ଗା ମସଲା କେଶର ଚାଷ । ପୁଣି ଡିମାଣ୍ଡରେ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାଶ୍ମୀରର ମୋଙ୍ଗ୍ରା କେଶର ଯାହା ଚାଷୀଙ୍କ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଚାଷୀ ସୁବ୍ରତଙ୍କଠୁ ନେଇ ଝାରସୁଗୁଡ଼ାର ସୁଜାତାଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ଏହି ଲାଭଦାୟକ ଚାଷ କରି ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି । ଖାଲି ସଫଳ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ବରଂ କେଶର ଉତ୍ପାଦନରେ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ନୂଆ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ ପାରମ୍ପରିକ ଚାଷ ହୋଇ ଆସୁଥିଲା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଭିନ୍ନ…
ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ଯୁଜୁମରା ବ୍ଲକ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସନାତନପାଲି ଗାଁ ଏବେ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ ଫୁଲରେ ଭରପୂର । କାରଣ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ଗାଁର ଚାଷୀ ବିଶେଷକରି ଛୋଟ, ମଧ୍ୟମ, ଭୂମିହୀନ ଓ ମହିଳା ଚାଷୀ ଫୁଲ ଚାଷ କରି ବେଶ୍ ଭଲ ରୋଜଗାର କରିପାରୁଛନ୍ତି । ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ସନାତନପାଲି ଗାଁ ଫୁଲ ଚାଷ ପାଇଁ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି । ପାରମ୍ପରିକ ଧାନ, ମୁଗ, ବିରି ଚାଷ…
ସମୁଦ୍ର ଆମର ଭାତ ହାଣ୍ଡି । ଆମ ଜୀବନ ଜୀବିକା । ତା’ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମର । ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ତା’ରି କୋଳରେ ବଞ୍ଚି ଆସିଛୁ । ସମୁଦ୍ର ଆମ ଘର, ପରିବାର ସବୁକିଛି । ହେଲେ ସେ ଦିନ ଆଉ ନାହିଁ । ସମୁଦ୍ର ବାରମ୍ବାର କୂଳ ଲଙ୍ଘିବାରୁ ଘର ଭାସିଗଲା । ଶେଷରେ ସରକାର ବିସ୍ଥାପିତ କରିଦେଲେ । ପୁଣି ଥଇଥାନ କଲେ । ଏବେ ଆଗ ଅପେକ୍ଷା ଭଲରେ…
ଦିନେ ସମାଜସେବା ପାଇଁ ଘରୁ ଗୋଡ କାଢିଥିବା ଧରିତ୍ରୀ ଏବଂ ସରପଞ୍ଚ ଭାବେ ପରିଚିତ । ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ସରପଞ୍ଚଙ୍କ ଭଳି ନୁହେଁ ବରଂ ସେ ପାଲଟିଛନ୍ତି ନଷ୍ପେସିତ ଓ ନିର୍ଯାତିତଙ୍କ ଦୃଢ ସ୍ୱର । ୪୫ ବର୍ଷୀୟା ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ସମାଜସେବାରୁ ସରପଞ୍ଚ ହେବା ଯାତ୍ରା କିନ୍ତୁ ଏତେ ସହଜ ନ ଥିଲା । ନିଜ ଭିତରେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାମ କରିବା ଝୁଙ୍କ ଏତେ ଥିଲା ଯେ ତିନି ତିନିଥର ସରକାରୀ ଚାକିରୀକୁ ବି ସେ…
